Στην ώρα της Φιλοσοφίας της 24.11 καθυστερήσαμε συζητώντας μια πιθανή αντίρρηση στον Ωφελιμισμό, συγκεκριμένα ότι αυτός που ωφελείται ως εντεταγμένος στην πλειοψηφία σε ένα τομέα ενδέχεται σε κάποιο άλλο τομέα να ανήκει στη μειοψηφία. Για παράδειγμα, ένα ικανό στέλεγχος επιχείρησης που δεν θα κινδυνεύσει ποτέ από απόλυση ενδέχεται να ανήκει σε μια μειονότητα με βάση τον θρησκευτικό ή ερωτικό προσανατολισμό. Τα παιδιά εξέφρασαν αντιρρήσεις για τη βασιμότητα της σύγκρισης, καθώς στην περίπτωση της Οικονομίας μια αντιπαραγωγική μειοψηφία βλάπτει την πλειοψηφία, ενώ στην περίπτωση διαφορετικών ερωτικών ή θρησκευτικών επιλογών δεν βλάπτει κανέναν. Όπως όμως έχει δείξει η ιστορία, διαφορετικές κοινωνίες αξιολογούν διαφορετικά τη σχέση των ερωτικών ή θρησκευτικών επιλογών με το κοινό καλό.
Ως προς το θέμα των θρησκευτικών επιλογών, ένα ενδιαφέρον παράδειγμα προσφέρει η νέα ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε Silence, η οποία αναμένεται να προβληθεί στη χώρα μας μετά τις 22 Δεκεμβρίου (ένα δείγμα εδώ) και αναφέρεται στην απαγόρευση του χριστιανισμού στην Ιαπωνία το 1614. Η απαγόρευση οφειλόταν στο φόβο ότι η διάδοση του χριστιανισμού θα απειλήσει τη συνοχή του κράτους και θα αποτελέσει Δούρειο Ίππο των ευρωπαϊκών δυνάμεων για την οικονομική και εντέλει πολιτική διείσδυσή τους στη χώρα.
Ως προς τις ερωτικές επιλογές τώρα, είναι γνωστό ότι η αγαμία ή ο αποκλίνων ερωτισμός έχουν θεωρηθεί συχνά ζημία για το σύνολο και όχι απλώς μια διαφορετική επιλογή. Είναι για παράδειγμα γνωστό ότι ο Οκταβιανός Αύγουστος επέβαλε ειδικό φόρο στους αγάμους άνδρες, ενώ τον ίδιο φόρο είχε αποφασίσει να επιβάλει στη δεκαετία του 1930 ο Ελευθέριος Βενιζέλος, με εισήγηση ενός υπουργού του και κορυφαίου Έλληνα επιστήμονα της εποχής, του Απόστολου Δοξιάδη. Τέλος ας αναφέρουμε ότι κατά την εποχή που ο Mill εισηγήθηκε τη θεωρία του Ωφελιμισμού, στη Μεγάλη Βρετανία ο αποκλίνων ερωτισμός τιμωρούνταν με ποινές όπως η μαστίγωση και τα καταναγκαστικά έργα.
Δεν είναι βέβαιο ότι όσοι χαρακτήριζαν τη διαφορετικότητα ως επιβλαβή για το κοινωνικό σύνολο το πίστευαν στα σοβαρά. Ενδεχομένως αναζητούσαν λογικοφανή επιχειρήματα για να προβάλλουν την αποστροφή τους απέναντι σε καθετί διαφορετικό. Σε κάθε περίπτωση όμως, η έννοια του χρήσιμου για την πλειοψηφία έχει ερμηνευτεί με διαφορετικούς τρόπους και οι δυτικές κοινωνίες, οι οποίες θεωρούν την ιδιωτική ζωή (έρωτας, θρησκεία, φιλοσοφικές και πολιτικές απόψεις) καθαρά προσωπικό ζήτημα συνιστούν ακόμη και σήμερα ... μειοψηφία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου